Pádraig Pearseerso P34l Mnsds l Eeten c2Nn su15ize:D50hesG
Patrick Henry Pearse zo anvet Pádraig Pearse en emsav iwerzhonat (Pádraig Anraí Mac Piarais en iwerzhoneg). Ganet e oa bet e Dulenn d'an 10 a viz Du 1879 ha tremenet e oa d'an 3 a viz Mae 1916. Kelenner, alvokad, barzh, skrivagner, emsaver ha broadelour, bet e oa unan eus pennoù Emsavadeg Pask e 1916. Anvet e oa neuze "Prezidant eus ar gouarnamant da c'hortoz" eus Republik Iwerzhon en unan eus ar c'hemennadennoù savet gant pennoù an emsavadeg. Da-heul c'hwitadenn an emsavadeg ha kondaonidigezh d'ar marv roet da Bearse ha war un dro d'e vreur Liam Mac Piarais (Willie Pearse) ha da bevarzek penn all, e voe sellet ouzh Pearse evel enkorfadur an emsavadeg gant kalz tud.
Taolenn
- 1 Buhez
- 2 Oberennoù troet e brezhoneg
- 3 Mammennoù
- 4 Liammoù diavaez
Buhez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Mab e oa d'ur embreger mañsoner saoz, Séamas Mac Piarais (James Pearse), ha da Margaret Brady, e eil wreg. Deuet e oa Séamas Mac Piarais eus Birmingham da Zulenn evit kemer perzh e lañs ar sevel ilizoù e oa en Iwerzhon e diwezh an XIXvet kantved. En em goñvertisañ a reas d'ar relijion katolik e 1870 hag ez eas da vezañ a-du gant emrenerezh Iwerzhon. E vamm a oa iwerzhonegerez koulz hag e moereb-kozh ha diwar o levezon e vagas Padraig Pearse ur garantez greñv evit an iwerzhoneg. E 1896 ec'h emezelas gant Conradh na Gaeilge (Kevre an iwerzhoneg) hag e 1903 ez eas da penn ar gelaouenn An Claidheamh Soluis (Ar C'hleze lufrus).
Oberennoù troet e brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
- Gwalarn, niv 25-26 Here-Du 1934, teir c'hontadenn troet gant Loeiz Andouard :
- Isagan ;
- Barbra ;
- Yannig an evned
- Al Liamm, niv. 120, Ar vamm (An mháthair), brezhoneg gant Jord Kler
- Al Liamm, niv. 199, Ar c’hwil-derv (An dearg daol), brezhoneg gant Loeiz Andouard
- Barr-Heol, niv. 47-48-49, Ar vamm (An mháthair), brezhoneg gant Loeiz Andouard
- Imbourc'h, 1979, Isagan (Iosagán), peder c'hontadenn troet gant Loeiz Andouard
Mammennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
- Tim Pat Coogan, Michael Collins, Hutchinson, 1990.
- Ruth Dudley Edwards, Patrick Pearse: the Triumph of Failure Londrez: Gollancz, 1977.
- F.S.L. Lyons, Ireland Since the Famine, Collins/Fontana, 1973.
- Dorothy Macardle, The Irish Republic, Corgi, 1968.
- Arthur Mitchell & Pádraig Ó Snodaigh, Irish Political Documents 1916-1949, Irish Academic Press 1985.
- Mary Pearse, The Home Life of Pádraig Pearse. Cork, Mercies 1971.
Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
- Oberennoù Pádraig Pearse (e saozneg)
- Video evit ar ganaouenn "Pádraig Pearse" gant ar Wolfe Tones
- The Patrick Pearse letters: Trouble at St Enda’s College, The Irish Times, 5 Meurzh 2016